സ്ഥാപന ഘടന
ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ സ്ഥാപന ഘടന
ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിലെ ജനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങളും വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളും ജനപങ്കാളിത്തത്തോടെ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനായി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ സ്ഥാപന ഘടന പൊതുവെ താഴെപ്പറയുന്ന രീതിയിലാണ്.
1. ഗ്രാമസഭ (Gram Sabha)
ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഘടകമാണ് ഗ്രാമസഭ.
പ്രധാന സവിശേഷതകൾ
- ഓരോ വാർഡിലുമുള്ള വോട്ടർമാരാണ് ഗ്രാമസഭയിലെ അംഗങ്ങൾ.
- വാർഡ് അംഗം (Ward Member) ഗ്രാമസഭയുടെ അധ്യക്ഷനാകും.
- വികസന പദ്ധതികൾ നിർദ്ദേശിക്കുക.
- ഗുണഭോക്താക്കളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുക.
- പദ്ധതികളുടെ സാമൂഹിക ഓഡിറ്റ് നടത്തുക.
- ജനങ്ങളുടെ പരാതികളും ആവശ്യങ്ങളും ചർച്ച ചെയ്യുക.
2. പഞ്ചായത്ത് ഭരണസമിതി (Panchayat Council)
ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ ഭരണനിർവഹണ ചുമതല വഹിക്കുന്ന പ്രധാന സമിതിയാണ് ഭരണസമിതി.
ഘടന
- പ്രസിഡൻറ്
- വൈസ് പ്രസിഡൻറ്
- വാർഡ് അംഗങ്ങൾ
ചുമതലകൾ
- വികസന പദ്ധതികൾക്ക് അംഗീകാരം നൽകുക
- ബജറ്റ് പാസാക്കുക
- നികുതി നിർണ്ണയം
- പൊതുജന സേവനങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുക
- വിവിധ സ്ഥിരം സമിതികളുടെ പ്രവർത്തനം ഏകോപിപ്പിക്കുക
3. പ്രസിഡൻറും വൈസ് പ്രസിഡൻറും
പ്രസിഡൻറ്
- പഞ്ചായത്ത് ഭരണത്തിന്റെ തലവൻ
- യോഗങ്ങൾ വിളിച്ചു ചേർക്കുന്നു
- ഭരണപരമായ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നു
- സർക്കാർ വകുപ്പുകളുമായി ഏകോപനം നടത്തുന്നു
വൈസ് പ്രസിഡൻറ്
- പ്രസിഡൻറിന്റെ അഭാവത്തിൽ ചുമതല നിർവഹിക്കുന്നു
- വിവിധ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സഹകരിക്കുന്നു
4. സ്ഥിരം സമിതികൾ (Standing Committees)
ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ സാധാരണയായി വിവിധ സ്ഥിരം സമിതികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
പ്രധാന സ്ഥിരം സമിതികൾ
- ധനകാര്യ സ്ഥിരംസമിതി
- വികസന സ്ഥിരംസമിതി
- ക്ഷേമകാര്യ സ്ഥിരംസമിതി
- ആരോഗ്യ-വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥിരംസമിതി
ചുമതലകൾ
- വിഷയാധിഷ്ഠിത പദ്ധതികൾ പരിശോധിക്കുക
- റിപ്പോർട്ടുകൾ തയ്യാറാക്കുക
- നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഭരണസമിതിക്ക് സമർപ്പിക്കുക
5. സെക്രട്ടറി , ഓഫീസ് സംവിധാനം
സെക്രട്ടറി
ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ മുഖ്യ ഭരണ ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് സെക്രട്ടറി.
ചുമതലകൾ
- ഭരണസമിതി തീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പാക്കുക
- ഓഫീസ് നിയന്ത്രണം
- രേഖകൾ സൂക്ഷിക്കൽ
- സർക്കാർ നിർദ്ദേശങ്ങൾ പാലിക്കൽ
ഓഫീസ് സ്റ്റാഫ്
- ക്ലാർക്കുമാർ
- അക്കൗണ്ടന്റ്
- എഞ്ചിനീയറിംഗ് വിഭാഗം
- ഡാറ്റ എൻട്രി ഓപ്പറേറ്റർ
- മറ്റ് ജീവനക്കാർ
6. നിർവഹണ ഉദ്യോഗസ്ഥർ / സാങ്കേതിക വിഭാഗങ്ങൾ
ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ വിവിധ പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കാൻ സാങ്കേതിക ജീവനക്കാരും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
ഉദാഹരണങ്ങൾ
- അസിസ്റ്റൻറ് എഞ്ചിനീയർ
- ഓവർസിയർ
- ഹെൽത്ത് ഇൻസ്പെക്ടർ
- കൃഷി ഓഫീസർ
- വി.ഇ.ഒ (Village Extension Officer)
- ഹരിതകർമ്മസേന
- തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതി ജീവനക്കാർ
7. ഉപസമിതികളും ജനപങ്കാളിത്ത സംവിധാനങ്ങളും
പ്രധാന സംവിധാനങ്ങൾ
- കുടുംബശ്രീ
- അയൽക്കൂട്ടങ്ങൾ
- ഗുണഭോക്തൃ സമിതികൾ
- വികസന സെമിനാറുകൾ
- തൊഴിലുറപ്പ് പ്രവർത്തക സമിതികൾ